هرات که امروز یکی از چهار شهر بزرگ افغانستان محسوب می‌شود، در گذشته‌ی دور و در منظومه شهرهای خراسان قدیم، شاید از اهمیت و آبادانی بیشتری برخوردار بوده باشد.

شهری که در دوره‌ی هخامنشی یکی از ساتراپی‌ها یا ایالت‌های امپراطوری بزرگ بوده و در دوره‌های بعدی هم همچنان اهمیت ‌خودش را حفظ کرده است، به‌طوری‌که به آن «دل خراسان» می‌گفتند.

در سده‌های میانی اسلامی هم هرات یکی از آبادترین و بزرگ‌ترین شهرهای منطقه بوده است. اما هرات در دوران معاصر مثل اکثر شهرهای افغانستان، به دلیل سال‌های طولانی جنگ و بی‌ثباتی از توسعه بازماند و آسیب‌های فراوانی به آثار کم‌نظیر آن وارد شد.